Pula bestond al meer dan 3000 jaar geleden en heette toen Polai. Het was een nederzetting van de Pola-Histriërs, een van de krijgszuchtige lllyrische stammen. In de loop van het laatste millennium v.Chr. werd de plaats hoofdstad van alle Illyrische bezittingen op schiereiland Istrie. Bijzonder is dat vanaf de Histrische stichting de stad drie millennia lang permanent bewoond is gebleven, iets wat door oorlogen, plunderingen, pestepidemieën en andere rampen maar zeer weinig andere plaatsen kunnen zeggen. Volgens de Grieken bestond Polai overigens al vóór de Illyriërs en werd ze gesticht door achtervolgers van de Argonauten. Jason en Medea hadden na hun avontuurlijke reis het Gulden Vlies weten te bemachtigen en waren via de Donau hierheen gevlucht. Tijdens die achtervolging stierf de zoon van de koning. Uit angst gestraft te worden door diens vader, besloten zijn medestanders weg te blijven en zich te vestigen op de zuidpunt van Istrië. Zij zouden de stad volgens Griekse geschiedschrijvers ook Pula genoemd hebben.

Tot zover de Grieken. In 177 v.Chr. veroverden de Romeinen de stad op de Histriërs, waarna de rest van Istrie aan het gezag van Rome onderworpen kon worden. De Romeinen noemden de plaats Pietas Iulia en later, vanaf 40 v.Chr., Colonia Iulia Polentia Herculanea; de legendarische Hercules was beschermheer van de stad. Vooral onder keizer Augustus breidden de Romeinse bezitters de plaats uit. Ze deden dat in concentrische cirkels vanaf de Citadelheuvel, wat nu nog te merken is aan de locatie van enkele Romeinse overblijfselen. Pula kwam op zeven heuvels te liggen, net als Rome en Constantinopel, maar haalde het in naam en faam natuurlijk niet bij deze twee wereldsteden.

Bouwen en heropbouwen
In Pula raakte men al vroeg in de ban van het - verboden - christendom. Toen het geloof salonfähig werd, kreeg de stad een bisschopszetel toebedeeld, in 425 n.Chr. Daarna werd de stad in de val van Rome meegesleept. De Oost-Goten trokken binnen, maar zij zagen zich weer opgevolgd door de Byzantijnen uit het duizendjarig rijk van Constantinopel. Aanvallen van andere volkeren volgden, waaronder de Slaven, die blijvertjes in de regio bleken. In 1331 stelde Pula zich onder bescherming van Venetië, de vermetele stadstaat uit het noorden van het Adriatische gebied. De doge kon de bewoners echter evenmin afdoende beschermen tegen Turkse aanvallen, branden en pestepidemieën. In de 16de eeuw was de bevolking op een gegeven moment uitgedund tot zo'n 300 zielen. Later krabbelde Pula weer op, om in 1797 aan de Oostenrijkers overgeleverd te worden. Dezen bouwden de stad halverwege de 19de eeuw uit tot een van de belangrijkste havensteden van het Habsburgse keizerrijk. Het bevolkingsaantal van de haven- en marinestad groeide aan het einde van de eeuw uit tot 40.000. Leuk was het er echter niet, getuige de brieven die de Ierse schrijver James Joyce in liet begin van de 20ste eeuw naar zijn vaderland stuurde. Joyce had in Pula een betrekking als leraar Engels aanvaard, en noemde de plaats een `Siberië aan zee' en een godvergeten gat'. In de twee wereldoorlogen werd dit gat aan zee danig verwoest. Onder Joegoslavische heerschappij na de Tweede Wereldoorlog volgde wederopbouw tot een regionaal centrum van belang. Tegenwoordig is Pula een nijvere stad, die wel de charme mist van plaatsen als Rovinj en Porec. De historische bezienswaardigheden maken een bezoek toch de moeite waard, vooral als je het kunt combineren met een uitstapje naar de zuidpunt van Istrië.

(BRON:www.istrie.org)

Tempel van Augustus | De tempel is niet alleen gewijd aan de eerste Romeinse keizer, Augustus, maar ook gebouwd onder zijn bewind. Hiermee is het ongetwijfeld een van de eerste tempels uit onze jaartelling. Het voorportaal rust op zes zuilen met Corinthische kapitelen. Op de fries staat een inwijdingsinscriptie. De tempel werd onder christelijke Byzantijnen later omgebouwd tot kerk.

De Dom | (Katedrale) De Kathedraal werd in 1640 gebouwd, boven op ruines van vroegere bouwwerken waarvan vandaag nog enkele sporen resten. In de vloer zijn fragmenten van 5de en 6de eeuwse vloermozaiken te ontdekken en het altaar is een 2de eeuwse Romeinse sacrofaag.

Mariakapel | (Capela Svete Marije Formoze ) Het Byzantijnse kerkje uit de 6de eeuw behoorde bij de St  Maria Formosa basiliek die hier stond en net zon bouwwerk was als de Euphrasius-kerk van Porec. Het kapelletje dat een Grieks kruis als plattegrond heeft, bevat nog resten van een mozaiek en wandschilderingen.
Stadhuis (Gradska Palača) Stamt uit 1296. In het stadhuis zijn verscheidene delen verwerkt van een vroegere tempel. Het is opgetrokken in gotische en renaissancistische stijl.

Herculespoort ( Herkulova vrata ) Stamt uit de 1ste eeuw en dankt haar naam aan de beschermheer van de stad. Dit is een van de nog overgebleven poorten van de stad. Evenals in Porec, Vrsar en Rovinj werden deze poorten vroeger gebruikt om 's avonds de stad af te sluiten zodat er geen gespuis binnen kon komen.

Tweelingpoort
Historisch museum
Archeologisch Museum

(BRON:kroatie.nl)

  • Pula, Kroatië - Geschiedenis en cultuur - Afbeelding 1
  • Pula, Kroatië - Geschiedenis en cultuur - Afbeelding 2